Racyja

Выстава "Мацэвы штодзённага ўжытку" адкрылася ў Нацыянальным гістарычным музеі Беларусі.

Фотавыстава прысвечана тэме выкарыстання яўрэскіх надмагілляў у бытавым жыцці Польшчы пасля Другой сусветнай вайны. Падчас вайны нямецкія акупанты ў Польшчы брукавалі яўрэйскімі надмагільнымі плітамі падворкі будынкаў, у якіх жылі, умацоўвалі дарогі, ставілі з іх муры. Гэтыя традыцыі працягвалі палякі, выкарыстоўваючы мацэвы для будоўлі печаў, падлогі, бардзюраў, тачыльных колаў і іншых прадметаў быту.

Дадзеная праблема блізкая і для Беларусі, бо тычыцца агульнага лёсу яўрэйскай нацыі ў пасляваенныя часы, як кажа аўтар выставы Лукаш Баксік:

- Я думаю, што ў гэтым праекце я дакранаюся да чагосьці больш універсальнага. Мне падаецца, што адсутнасць нашых супольных яўрэйскіх грамадзянаў для нас нешта відавочнае. Я з такім меркаваннем не згодны. Думаю, што гэта ўніверсальны праект і датычыць ён усіх мясцін, дзе некалі жылі яўрэі.

Лукаш Баксік зазначае, што выстава "Мацэвы штодзённага ўжытку" -- гэта пачатак вялікага праекта. Аўтар выказвае жаданне знайсці да кожнага згубленага надмагілля аўтэнтычнае месца і вярнуць мацэвы на яўрэйскія могілкі.

Пасля ўрачыстага адкрыцця выставы ў Мінску адбылася грамадская дыскусія, дзе былі абмеркаваны праблемы захавання гістарычнай спадчыны яўрэяў у Польшчы і Белаусі.

Фотавыстава арганізавана пры падтрымцы польскага інстытута ў Мінску, а таксама разнастайных польскіх арганізацый, дзейнасць якіх накіравана на захаванне і абарону яўрэйскай гістарычнай спадчыны. Выставу "Мацэвы штодзённага ўжытку" можна пабачыць у беларускім нацыянальным гістарычным музеі ў Мінску, дзе экспазіцыя знаходзіцца ад сённяшняга дня.

Аляксей Красоўскі, Радыё Рацыя, Мінск.