Racyja

Гродзенцы прыгадваюць беларускага рэлігійна-грамадскага дзеяча і літаратуразнаўца айца Уладзіслава Талочку з нагоды 125-годдзя з дня яго нараджэння.

Тое, што пачынальнік нацыянальнага каталіцкага беларускага руху родам з Гродна, цяпер ведаюць не многія. Бо на думку даследчыка яго біяграфіі Янкі Трацяка, палітыка ў дачыненні беларусаў і носьбітаў нацыянальнай ідэі, якая выкідвае іх з гістарычнай памяці, незразумелая.

- Як літаратуразнаўца ён пісаў вельмі цікавыя рэцэнзіі ў 20-я гады на літаратурныя зборнікі. Напрыклад, таго ж самага Янкі Быліны і Казіміра Сваяка. Рэцэнзіі сапраўды вельмі цікавыя, я сказаў бы вельмі аб'ектыўныя. Ён не баяўся зрабіць нейкія крытычныя заўвагі, яны, дарэчы, вельмі-вельмі істотныя. А як публіцыст, то тут на некалькі галін рассякаецца: як тэолаг, як гісторык рэлігіі і як краязнаўца. Вельмі шмат краязнаўчых артыкулаў прысвечана непасрэдна Гродзеншчыне.

«Ролю асобы Уладзіслава Талочкі ў беларускім нацыянальным руху цяжка пераацаніць,» -- мяркуе Янка Трацяк. Так казаў у пачатку стагоддзя пра Уладзіслава Талочку Адам Станкевіч: “Ул.Талочка быў кіраўніком, і галавой, і будзіцелем беларускага каталіцкага руху, як такога. Усё, што тады рабілася беларускае каталіцкае, гэта была яго справа. У Вільні беларусы-каталікі ў 1916 г. зрабілі першыя крокі, каб завесці беларускую мову ў касцеле і пры навуцы рэлігіі ў школе.”

Віктар Парфёненка, Радыё Рацыя, Гродна.

Фота Насты Сяменчык